Stressin köməyi ilə orqanizm müxtəlif xarici qıcıqlandırıcılara öz reaksiyasını ifadə edir. İnsan həyatı boyunca yolunda çox müxtəlif vəziyyətlər ilə rastlaşır ki, onlar neqativ xarakterli ola bilərlər.
Nəticədə qıcıqlanma, qorxu, qəzəb, təlaş hissi yaranır ki, bunu ağırlaşıb depressiyaya keçə biləcək stress adlandırırlar. Faktiki olaraq, bu vəziyyət sadəcə orqanizmin mümkün müdafiəsinin variantlarından biridir. Bu halda orqanizm normal vəziyyəti saxlayır və tarazlıqdan çıxmır. Ekstremal və adət edilməmiş vəziyyətlər tez-tez təkrar olunduqda, orqanizm onlarla mübarizə aparmaq üçün əlavə güc qoşmağa başlayır. Nəticədə diqqət kəskinləşə, əzələ gərginliyi arta bilər və bu halda insan hərfən "avtomat" kimi hərəkət etməyə başlayacaq.
Stressi faydalı və zərərli növlərə bölmək olar.
Birinci vəziyyətdə o insan üçün mütləq lazımdır, məsələn, səhərlər yataqdan qalxmaq və aktiv həyat fəaliyyətinə başlamaq üçün. Zərərli stress haqqında isə gəlin daha ətraflı danışaq.
Stressin növləri.
Belə vəziyyətin bir çox növləri mövcuddur ki, onların yaranma səbəbi, simptomatikası, müddəti və müalicə metodları fərqlənir.
Xroniki stress. Bu növ başqaları ilə müqayisədə ən təhlükəlidir. İnsan belə vəziyyətdə daimi həm fiziki, həm mənəvi yorğunluq hiss edir. Bundan başqa qapalılıq və özündən daimi narazılıq yaranır. Bu stress onlunla təhlükəlidir ki, o bütün həyat səviyyələrində özünü büruzə verir. Neqativ stressin əsasında müxtəlif xəstəliklər, seksual həyatda problemlər və zərərli vərdişlər yarana bilər. Xroniki stress narahatlığın artılmış səviyyəsi, pozulmuş psixika, parlaq işığa həssaslıq və başqa problemlər ilə ifadə olunur. Bu problemi doğura biləcək səbəblər müxtəlif olur, amma əksər hallarda bu uzunmüddətli emosional həyəcan və ya həddən artıq fiziki yüklənmələrdir.
Fizioloji stress. Bu növ soyuq, isti susuzluq və s. kimi xarici amillərin təsirinə görə yaranır. Məsələn, insan özünü qidada məhdudlaşdırıb pəhrizə riayət etmək qərarına gəldikdə fizioloji stress hiss edir. Bu zaman yenidən normal qidalanmaya qayıdarkən də insan həminki stressi yaşayır. Fizioloji stress bir neçə növə bölünə bilər: səs, vibrasiya, temperatur və s.
Emosional stress. Belə vəziyyət əksər hallarda daimi gərginliyi və sarsıntını təhrik edir ki, o da yalnız mənfi deyil, həm də müsbət xarakterli ola bilər. Özünüzü belə vəziyyətlərin yaranmasından məhdudlaşdırmaq üçün öz emosiyalarınıza nəzarət edib onlara cavabdeh olmaq əhəmiyyətlidir. Emosional stressi doğura biləcək səbəblər müxtəlifdir, onların arasında təzyiqin dəyişməsi, qorxu və s. ola bilər.
Qısa müddətli stress. Bu variant orqanizm üçün ən təhlükəsiz hesab edilir, çünki o orqanizmin xarici qıcıqlandırıcılara təbii və tamamilə normal reaksiyasıdır. (Məsələn, kəskin səsə, hərəkətə və s.) Belə vəziyyət təhlükəli deyil, çünki belə stress çox qısa bir müddət davam edir.
0 Yorumlar