Yuxusuzluq

Yəqin ki, hər biriniz həyatınızda heç olmasa bir dəfə yuxusuzluqdan əziyyət çəkmisiniz. Çox güman ki, imtahandan və ya əhəmiyyətli görüşdən əvvəl daha tez uzanıb doyunca yatmağınıza çalışdığınız vaxtlar da olub, lakin bunun yerinə, siz saatlarla yuxusuz uzanıb, qarşıdakı hadisələri fikirləşmisiniz. Başqa vaxt isə gərgin iş günündən sonra "ayaq üstə" yataraq, siz istirahət etmək üçün yatağa uzanıb yatmaq istəmisiniz, amma, əfsus ki, ya yataq yeriniz narahat olub, ya da hansısa səslər mane olub və siz yuxuya gedə bilməmisiniz. Belə problemlər 30-45% insanlarda daim yaranır və çoxlarında bu xroniki xarakter daşıyır.

Yuxusuzluğun səbəbi nədir?

Yuxusuzluq xəstəlik deyil, bu yalnız sindromdur, yəni hər hansı bir xəstəliyin əlamətidir. Yuxusuzluğun müalicəsi haqqında danışaraq, biz onun səbəbinin aradan qaldırmasını nəzərdə tuturuq. Gündəlik həyatda yuxusuzluğun adi səbəbi xroniki yatmamazlıq, dəyişkən iş qrafiki, gün ərzində stress vəziyyətləri, saat qurşaqlarının dəyişməsi ola bilər. Məsələn, həkimlərin fikrincə, 5 saatlıq yuxu lazım olan minimumdur ki, ona üç gecə ərzində ardıcıl riayət etmədikdə insanın gecə yuxu rejimi pozulur. Lakin yuxu müxtəlif xəstəliklər zamanı da başqa səbəblərə görə pozula bilər — məsələn, nevrozlar, depressiya, maddələr mübadiləsinin pozulması və başqaları. Yuxusuzluq əsasən yaşlı insanlara məxsus olan bir əlamətdir.

Yuxusuzluğun axınını üç mərhələyə bölmək olar:

1. Yuxunun başlanğıcı vaxtı yaranan çətinliklər - yəni yuxuya getmə ilə yaranan problemlər.


2. Səslərdən və ya ağır yuxudan oyanmalar, qarabasma, ağrı hisləri, nəfəsin və kəskin hərəkətin pozulmalardır ki, onlardan sonra uzun müddət yatmaq olmur.


3. Səhər oyanma vaxtı yaranan problemlər və iş qabiliyyətinin aşağı düşməsi, əzginlik və yuxusuzluq hislərinin yaranması.

Yuxusuzluğun müalicəsi

Yuxusuzluğun səbəblərini müəyyənləşdirmək üçün xüsusi yuxu üzrə mütəxəssis həkimin konsultasiyasından keçmək lazımdır. Diaqnozun qoyulması vaxtı sizin peşənizin xüsusiyyətləri (gecə və növbəli iş), yuxu nasazlıqlarının təzahürü, yuxuda orqanizmin işini qiymətləndirən xüsusi metod müayinə nəzərə alınır.

İlk öncə, əgər siz yuxusuzluqdan əziyyət çəkirsinizsə, bu zaman bu problemi asan həll etmək olar, siz yalnız düzgün yatmağı öyrənməlisiniz. Öz iş qrafikinizi və istirahətinizi qaydaya salın və özünüzü yatmazdan əvvəl ilıq, sakitləşdirici vanna qəbul etməyə alışdırın.

Əgər yuxusuzluq güclü yorğunluqdan və stressdən yaranmışsa siz yuxu dərmanı qəbul edə bilərsiniz, lakin bu zaman unutmayın ki, belə preparatları ciddi qaydalara əsasən və 10-14 gündən artıq olmamaq şərti ilə qəbul etmək olar. Bu müddət ərzində, bir qayda olaraq, asılılıq və preparatın qəbulunu dayandırdıqdan sonra problem yaranmır.

Əgər siz bütün qəbul edilmiş ölçülərdən sonra da əvvəlki kimi yuxusuzluqdan əziyyət çəkirsinizsə, bu zaman həkimə müraciət etməniz lazımdır. Yuxusuzluğun müalicəsi üçün həkim sizə fizioterapiya prosedurlarını, işıq müalicəsini, psixoterapiya kursunu da təyin edə bilər.